Sắn dây là loại cây với nhiều ưu điểm dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, sạch sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp, hợp với mọi chân đất, khả năng chịu hạn tốt, nhất là đất đồi vệ cao, do vậy, từ lâu, nhiều người dân Ngọc Liên đã lựa chọn loại cây này để phát triển kinh tế gia đình.

    Sản phẩm sắn dây Ngọc Liên vốn rất có tiếng trên thị trường bởi giống sắn được trồng ở đây là hoàn toàn giống sắn ta, ít sử dụng phân hóa học, người nông dân dùng bã mùn hữu cơ để bón là chính, nên củ sắn rất nhiều bột và thơm. Thông qua các công đoạn chế biến tỷ mỉ dưới đôi bàn tay của những người làm tinh bột sắn chuyên nghiệp đã tạo nên một sản phẩm tinh bột sắn dây hảo hạng, chất lượng hơn hẳn so với loại bột sắn dây ở vùng khác.

    Chúng tôi đến thăm gia đình ông Đào Đức Sáu, thôn 4, xã Ngọc Liên, một trong những hộ có kinh nghiệm nhiều năm trồng sắn dây. Vụ năm nay nhà ông Sáu trồng được gần 1 ha. Ông Sáu chia sẻ: Trồng sắn dây hết sức vất vả nhất là vào thời điểm thu hoạch bởi các công đoạn từ thu hoạch củ đến chế biến tinh bột đa phần đều phải làm thủ công. Sắn ta có đặc điểm là củ ăn sâu nhất là khi trồng ở các vùng đất đồi, thiếu nước nên khi thu hoạch phải đào rất sâu, việc lấy củ phải dùng máy múc. Lấy được củ đã khó việc chế biến tinh bột sắn cũng không giản đơn chút nào.

    Những năm gần đây cây sắn dây mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ dân ở xã Ngọc Liên. Sắn dây thường được trồng 1 vụ/năm, thời điểm này nhiều hộ đang thu hoạch, năm nay thời tiết thuận lợi nên năng suất sắn dây đạt khá, từ 18 - 20 tấn/ha củ tươi, với giá bán từ 7.000 - 9.000đ/1kg, người dân thu được khoảng 350 triệu đồng/ha. Ngoài việc bán sắn tươi, nhiều hộ dân trong xã đã chế biến củ sắn dây tươi thành tinh bột. Với giá từ 100.000 - 120.000 đồng/kg sẽ thu khoảng 360 triệu đồng/ha. Để phân biệt bột sắn dây tốt, nguyên chất hay không thì phải dựa vào các đặc điểm sau: Bột sắn dây thật là loại bột hạt to, sắc cạnh, có màu trắng tinh khiết, có hương thơm tự nhiên đặc trưng của bột sắn dây.

    Nếu muốn có chất lượng bột tốt, thơm, ngon, sạch, mịn thì phải làm theo quy trình thật nghiêm túc. Củ sắn tươi mang về, ngâm và rửa thật sạch rồi cho vào máy nghiền thật kỹ. Sau đó dùng vải màn vắt lấy nước, bã được vắt 3 lần để lấy hết tinh bột dính vào bã sắn, nước vắt ra từ bã sắn được đưa vào bể ngâm và lặng liên tục trong vòng 2 ngày đêm. Tinh bột sắn dây sau khi được phơi ở ngoài chừng 4-5 ngày thì chuyển bột sang lò sấy cho đến khi bột khô, thì đóng gói."Để có được bột sắn dây chất lượng quan trọng nhất là lúc lọc tách tạp chất, nếu không biết tách, để "ba chỉ" bột nghĩa là phần bột màu sậm hơn lẫn vào thì bột sẽ không thể thơm và ngon được"

    Bên cạnh đó, khi đưa lên miệng cắn, bột sắn dây thật có vị giòn tan, tan nhanh trong miệng và cảm nhận được sự mềm mịn nơi đầu lưỡi. Ngược lại, nếu là bột sắn dây chất lượng kém thì viên bột không sắc cạnh, hạt nhỏ. Khi quan sát không có màu trắng tự nhiên, thường không có mùi thơm, khi cắn thử thấy viên bột mềm.

    Nhằm nâng cao giá trị của cây sắn dây, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Ngọc Tân, xã Ngọc Liên đã phát triển sản phẩm bột sắn dây Hương Quê đạt sản phẩm OCOP 03 sao cấp tỉnh từ năm 2021. Hiện sản phẩm bột sắn dây của xã Ngọc Liên đang được phân phối tại một số siêu thị ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và thị trường các tỉnh phía Nam.

    Hiện nay, xã ngọc Liên đang vận động các hộ, đặc biệt Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Ngọc Tân đẩy mạnh chế biến bột sắn để tăng giá trị, chất lượng, tiêu chuẩn, phấn đấu nâng cấp sản phẩm bột sắn của HTX lên sản phẩm OCOP 4 sao.

Thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy làm kinh tế nông nghiệp, những nông dân ở xã Ngọc Liên đã xây dựng thành công thương hiệu bột sắn dây và làm giàu từ loại nông sản quen thuộc, dân dã của địa phương.

Thùy Chinh